Ağız Kuruluğu (Xerostomia) Nedir?

Tükürük antibakteriyel faydasının yanı sıra aynı zamanda kişinin ağız ve diş bakımına fayda sağlar. Tükürük az salgılandığında en zayıf mikroorganizmaların bile üremesine ortam hazırlanmış olur. Tükürük ağız içinin nemli kalması ve ph dengesinin ayarlanmasında da etkilidir.
Tükürük; besinleri sindirmeye yardımcı olur, dişleri çürükten korur, ağız içinde bakterileri kontrol ederek enfeksiyonu önler, çiğneme ve yutmayı kolaylaştırır. Ağız kuruluğuna sahipseniz bu ağzınızı nemli tutmak için yeterli tükürüğünüz olmadığı anlamına gelir. Tükürük miktarındaki yetersizlik, tükürük yapısında bulunan kalsiyum ve fosfat gibi bazı minerallerin de azalmasına yol açar. Tükürük azlığı kaynaklı ağız kuruluğu önemsenmezse bu sorun dişeti iltihaplanmalarına kadar gider.
Ağız kuruluğu; tükürük bezlerinin tükürük salgılama fonksiyonlarının azalması sonucu oluşur. Tükürük miktarındaki yetersizlik, tükürük yapısında bulunan kalsiyum ve fosfat gibi bazı minerallerin de azalmasına yol açar. Minerallerin azlığı diş çürüklerinde artışa neden olur. Ağız kuruluğu tansiyon, alerji, antidepresan, ilaçlarının kullanımı ile yada radyoterapi ve kemoterapi sonrası ortaya çıkabilmektedir.

Ağız Kuruluğu Belirtileri:

  • Dilde yanma hissi
  • Konuşma güçlüğü
  • Sık susama
  • Protez kullanmada güçlük
  • Kötü ağız kokusu
  • Tat almada azalma, bozukluk, metal tadı
  • Burunda ve boğazda kuruma
  • Dudaklarda çatlama
  • Özellikle kuru yiyecekler için yeme zorluğu
  • Aft

Ağız kuruluğu nasıl kontrol altına alınır?

  • Sık sık su içme alışkanlığı kazanılmalı,
  • Sigara, alkol, şekerli gıdalardan uzak durulmalı,
  • Yaşanılan mekanın nemi ayarlanmalı,
  • Suni tükürük tabletleri kullanılmalı,
  • Bakteri plağı kontrol altında tutulamalı,
  • Floridli diş macunu, jel, gargara kullanılmalı,
  • C vitamini desteği alınmalı.
  • Tükürük akışını uyarmak için şekersiz sakız çiğnenmeli,
  • Kahve, çay veya bazı sodalar gibi ağız kuruluğuna yol açabilen kafeinli içeceklerden kaçınmalı.
  • Ağızda kurumaya yol açabileceği için tütün veya alkol kullanılmamalı.
  • Kuru ağızda ağrıya neden olabileceği bilinen baharatlı veya tuzlu yiyeceklerden kaçınmalı.

Ağız kuruluğu dikkate alınmaz ise; çürük oluşumunda artış, diş eti hastalıkları, yutkunma güçlüğü, tat alma duyusunda azalma veya bozulma, dil üzerinde deformasyon, dudaklarda çatlama, tükürük bezlerinde büyüme gibi şikayetleri de beraberinde getirecektir.

Birçok ağız ve diş rahatsızlıklarında erken teşhis ve tedavi sayesinde daha sağlıklı bir ağız yapısına sahip olabilirsiniz. Ağız kuruluğu hafife alınmamalı ve mutlaka uzman bir hekime başvurulmalıdır.