Çocuklarda Diş Çürüğü Problemleri ve Önlemenin Yolları

Çocukların hayatı boyunca devam edecek olan diş hekimliği uygulamaları süt dişleri ağızlarında görülünce başlamalıdır. Çocuklarda ağız ve diş hastalıklarının tedavileri koruyucu diş hekimliğinin temelini oluşturduğu konusunda çoğu diş hekimi hem fikirdir. Süt dişi dizisi ve bunu izleyen karma diş dizisi, gelişimin en aktif olduğu dönem olduğundan dolayı, kısa süreli dişler olmaları nedeniyle süt dişi hastalıklarının önemsenmemektedir. Ancak bu çok büyük bir yanlıştır.

Süt dişlerinin, daimi dişlerin oluşumu ve çenelerin gelişimi sırasında çok önemli fonksiyonları vardır ve çocuğun konuşması, beslenmesi ve alttan gelecek daimi dişlere yer tutması açısından son derece önemli olduğundan, süt dişlerini önemsiz olarak değerlendirmek doğru değildir.
Çünkü süt dişleri normal dişlere oranla daha çok organik madde içerir, çürümeye daha yatkındır, daha kolay ve hızlı şekilde çürür. Ayrıca ileride yaşanabilecek bir çok diş probleminin temelinde de bu dönem yatmaktadır.

Çocuklar, çürüğün erken döneminde görülebilen soğuk sıcak hassasiyeti ve hafif ağrı gibi sinyalleri zamanında yorumlayabilir. Olayı ancak dayanılamayacak kadar ağrı olmasında fark ederler ve bu durumda çok geç kalınmış olabilir.

Çocuklar ağız bakımına yetişkinler kadar dikkat edemezler. Çocuğun el becerisi, merakı ve ebeveynin tutumu diş fırçalama alışkanlığını belirler. Bu nedenle asıl olan çocuklara diş fırçalama alışkanlığı kazandırmaktır. Burada görev ebeveynlere düşmektedir. Dişler çıkmaya başlar başlamaz diş temizliğine özen gösterilmeli ve gereken bakım yapılmalıdır.

Ebeveynlerin sıklıkla şikayeti ise çocuklarının diş fırçalamamasıdır. Çocukların ileriki yaşlarda bu alışkanlığı sürdürmesinin en kolay ve etkili yöntemi erken yaşlarda diş fırçalamaya başlanmasıdır. Örneğin diş fırçalama alışkanlığının kazandırılması ve sürdürülmesi için çeşitli oyunlara, süre tutucu kum saati uygulamalarıyla fırçalama işlemini eğlenceli hale getirmek mümkündür.

Tüm ilk koruma müdahalelerine rağmen bazı durumlarda dişler çürümeye devam etmektedir. Çürüğü tamamen engelleyebilecek bir aşı yada ilacın varlığı henüz söz konusu değildir. Yine de çürük sayısını azaltmaya yönelik bazı malzemeler günümüzde kullanılmaktadır.
Diş çürükleri genellikle azı ve küçükazı dişlerinin, çiğneyici yüzlerinde bulunan “fissür” adı verilen oluklarda başlar. Bu nedenle “fissür örtücü” dediğimiz malzeme diş çürük sayısının azalmasına olanak sağlar. Bu işlem, 6 yaşından itibaren çıkan kalıcı azı ve küçükazı dişlerine de uygulanabilir.

Çürüğü engellemenin başka bir yolu da dişlerin çürüğe karşı direncini artırmaktır. Dişlere “yüzeysel fluorid” uygulanması şeklinde direnç kazandırılır.

Dişlerin çürümesini önleyen, dişlerin yapısını kuvvetlendiren bir element olan fluorid, diş macunlarının içinde bulunduğu gibi bazı besin maddelerinde de bulunur. Fakat çocuklar çoğu zaman dişlerini fırçalamayı ihmal ederler ve dişlerinin çürüğe karşı direnç kazanabilmeleri için yeterli fluorid almamış olurlar. İşte böyle durumlar için profesyonel “topikal fluorid” uygulamaları yapılmaktadır. Profesyonel topikal fluorid uygulaması sadece diş hekimleri tarafından kullanılabilen bir yöntemidir.

Çocuklarda diş çürümesinin önleme yolları şu şekilde özetlenebilir;

  • Çocuğun ağız büyüklüğüne uygun, yumuşak ve naylon kıllardan üretilmiş diş fırçaları kullanılmalıdır. Çocuklarınıza birkaç tane diş fırçası ve diş macunu alabilirsiniz.
  • Fırça ve macunlar farklı renkte ve değişik çizgi roman kahramanlarının olduğu fırça ve macun olduğunda ve her seferinde başka bir ikili seçtiklerinde diş fırçalama isteğini ve motivasyonunu artıracağından emin olabilirsiniz.
  • Çocukların diş macununun tadını çok sevdiği ve ve fırçalama esnasında yutabilecekleri unutulmamalıdır. Bu nedenle 3 yaşından küçük çocuklarda diş macunu kullanılmaması daha doğru bir yaklaşım olacaktır.
  • Çocuklar dişlerini fırçalarken ayrı bir diş fırçası ile siz de kendi dişlerinizi fırçalayabilirsiniz. Önce kendisinin dişlerini fırçalamasını bekleyebilir ve sonra siz onun oda sizin dişlerinizi fırçalamasına izin verebilirsiniz.
  • Evde diş fırçalama panosu oluşturabilir ve her fırçalamadan sonra pano üzerinde işaretleme yapabilirsiniz.
  • Daha önce de değindiğimiz üzere banyoya bir kum saati yerleştirebilir ve her fırçalamada kum saatini ters çevirerek 2 dakikalık diş fırçalama zamanı tutabilirsiniz.
  • Unutmayın ki, çocuğunuzun diş çürüğü hakkında hiçbir bilgisi yoktur. Ona yapışkan özelliği olan şeker, çikolata, bisküvi yedirin ve aynada dişlerinin üzerine nasıl yapıştığını göstermeniz önemlidir. Daha sonra dişlerini fırçalatıp ve dişlerinin ne kadar güzel, temiz ve beyaz olduğunu ona aynada gösterebilirsiniz.
  • Çocuğunuzun dişçi korkusunu yenmesini sağlayın.Çocuğunuzu en geç 2. 5 yaşında diş hekimi ile tanıştırmayı ihmal etmemeye çalışmalısınız. Ağzında hiç sorunu olmayan 2,5 -3 yaşlarında bir bebek diş hekimi ile bu şekilde ilk randevusunu sadece dişlerini göstererek atlatmış olur. Bu aynı zamanda dişçi korkusu tehlikesini de en aza indirir.
  • Çocuğunuza şeker yedikten sonra en azından ağzını çalkalama alışkanlığını kazandırabilirsiniz. Böylece dişlere yapışan yiyecek kalıntıları suyla birlikte çözülür ve bu yiyecekler sorun oluşturmaktan çıkar

Düzenli diş fırçalama ve diş hekimi tarafından uygulanan koruyucu yaklaşımlar ileride oluşabilecek diş problemlerinin önlenmesinde büyük rol oynayacağı asla unutulmamalı ve çocuklarda diş çürümesini önlemek için gereken önlemler mutlaka alınmalıdır.